باب سيُم : در غضب و كينه و حسد است بدان كه غضب شعلهء آتشى است كه افروخته شده است از آتش الهى كه افروخته باشد ، ظاهر و غالب نمىشود آتش الهى مگر بر دلها . و آن آتش پنهان است در كانون سينه مانند پنهانى اخگر در زير خاكستر . و حميّت و رعايت دين « 1 » آن را « 2 » از دلهاى مؤمنين بيرون مىآورد ، يا حميّت جاهليّت و گمراهى و تكبّرى كه در دل جبّاران و سركشان مدفون است آن چنان حميّتى كه رگ و ريشه به سوى شيطان لعين دوانيده ، آن آتش را ظاهر مىسازد چنانچه شيطان رجيم در هنگام سجدهء آدم نكردن گفت : « خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ » « 3 » * يعنى مرا از آتش آفريده‌اى و آدم را از گِل . و شأن گِل آرميدگى و وقار است و شأن آتش شعله كشيدن و افروخته شدن و حركت كردن و گداختن . و آنچه از غضب به هم مىرسد كينه و حسد است و به اين دو هلاك مىشود هركه هلاك مىشود « 4 » و فاسد مىشود هركه فاسد مىشود . و منشأ و « 5 » محلّ برانگيخته شدنِ « 6 » اين دو پاره گوشتى است كه عبارت است از دل ؛ هرگاه آن پاكيزه و بىعيب باشد باقى جسد از براى خوبى آن خوب و پاكيزه خواهد بود . حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : غضب فاسد مىسازد ايمان را مانند فاسد ساختن سركه عسل را « 7 » . و فرمودند : هركه غضب خود را باز داردْ باز مىدارد از وى خداى عزّ وجلّ عذاب خود را « 8 » .

--> ( 1 ) . دين / s اين . - a . ( 2 ) . آن را / a اين اثر . ( 3 ) . اعراف : 12 . ص : 76 . ( 4 ) . a - هركه هلاك مىشود . ( 5 ) . a - و . ( 6 ) . a - برانگيخته شدن . ( 7 ) . الكافي 2 : 302 ح 1 . منية المريد : 320 . ( 8 ) . عيون أخبار الرضا عليه السلام 2 : 76 ح 238 . عوالي اللئالي 1 : 101 ح 25 .